Ik heb een vraag - homepage

bestaat er zoiets dat warmte omzet in elektriciteit? en kun je dat op een of andere manier ook bij een gloeilamp gebruiken zodat er niet zoveel elektriciteit verloren gaat aan warmte?

pijl14/11/2008 - anneleen (11 jaar)

Fysica

Antwoord

Een heel goede vraag, Anneleen! Het heeft allemaal te maken met bewegingen. Je hebt er twee grote soorten: geordende,zoals soldaten marcheren, allen in het gelid allen mooi samen ofwel wanordelijke zo- als op de speelplaats: allen door elkaar, in alle richtingen, met alle soorten snelheid.
De elektriciteit die door de draden stroomt is een ordelijke beweging van heel kleine deeltjes, elektronen.
Die worden in beweging gezet, bv. door het draaien van windmolens of door het draaien van zware machines in de elekriciteitscentrales. Als die elektronen door het nauwe gloeidraadje in de lamp komen botsen ze tegen de atomen in de draad en die worden daardoor in een ongeordende beweging gebracht. En een ongeordende beweging van atomen is niets anders dan warmte. De draad wordt zo heet dat hij gloeit, daardoor gaat een klein deel van de atomen licht geven, de rest blijft eenvoudig heet, verhit het glas en de kamer. Spaarlampen gebruiken de beweging van de elektronen veel efficienter: ze sturen die door een gas en bij het botsen van het elektronen tegen de gasatomen lichten die op en wordt er weinig wanordelijke beweging opgewekt. Je vraag was: kan ik van de warmte elektriciteit maken? Dus van wanordelijke beweging toch ordelijke. Neem een soort injectiespuit met lucht gevuld en afgesloten, verwarm de lucht, dan gaan de atomen tegen de zuiger van de spuit duwen en die beweegt en je zou met die beweging terug elektronen in geordende beweging kunnen brengen. Maar enkel een klein deel van de ongeordende beweging kan omgezet worden in geordende, de meeste atomen in de spuit blijven wanordelijk door elkaar vliegen. En dat is waar voor alle andere manieren om van warmte terug geordende beweging te maken. Dus: je zou van de warmte van de gloeilamp inderdaad terug elektriciteit kunnen maken, maar slechts voor een heel heel klein deel. Beter dus om te beginnen minder warmte op te wekken, zoals bij de spaarlamp.

Deze vraag werd beantwoord door:
Prof. Frans Cerulus
emeritus gewoon hoogleraar

Katholieke Universiteit Leuven
Katholieke Universiteit Leuven
 
Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.